حجت الله حاجی کاظم – منتشر شده در نشریه پنجره – مهندسان استان قم
مقدمه

مدیریت، هنر و مهارت اداره کردن یک مجموعه است و مدیر باید نحوه تعامل با زیردستان، هم سطحان و مقامات ارشد خود را طراحی و اجرا نماید. اگر قرار باشد مسلمان باشیم و مسلمانی کنیم، باید در جایگاه مدیریت نیز ویژگی‌های مدیر اسلامی را بشناسیم و به آن‌ها پایبند باشیم.

نسبت مدیریت اسلامی به مدیریت رایج

اگر دانش مدیریت رایج را پای‌بند به اخلاق و انصاف و بر اساس عقل بدانیم، بازهم تفاوت‌هایی میان مدیریت اسلامی و مدیریت رایج وجود دارد. به نظر می‌رسد اصول مدیریت اسلامی در بسیاری موارد شامل رعایت‌هایی که در مدیریت رایج وجود دارد. کاوش در این تفاوت‌ها نیاز به پژوهش وسیع‌تری دارد اما به مواردی اشاره می‌نماییم. از نظر اسلام، یک مسلمان باید در یک کلام «خوب» باشد. برای خوب‌بودن و تنظیم ساختاری مناسب، اصول مدیریت رایج به کمک ما خواهد آمد. البته همه تکنیک‌های مدیریت امروز، اخلاقی نیست و برای تشخیص آن‌ها باید فلسفه تکنیک‌های مربوطه را بررسی کنیم. تکنیک‌های مدیریتی رایج در بسیاری موارد، تلاش‌هایی است برای نظارت بهتر، جلب مشارکت بیشتر، افزایش رضایتمندی کارکنان و کاربران و … که در بیشتر موارد، روش‌هایی برای بهبود فرهنگ سازمانی است. برای نمونه، می‌توانیم به چند مورد از تکنیک‌های مدیریتی که البته به اقتضای شرایط مربوطه قابل استفاده است، اشاره نماییم تا نشان دهیم برخی از این روش‌ها می‌تواند ما را به اهداف اسلامی نزدیک‌تر نماید: (ادامه مطلب…)