با ماشینم خیلی به تدریج (به نحوی که سبقت گرفتن محسوب نشود) سمت راست خودرو او رفتم و گفتم:

عزیزم! بعضی وقت‌ها بی زحمت راهنما بزن که بقیه متوجه شوند کدام سمت تشریف می‌برید.

دو بار با فاصله گردش کرده بود اما هر دوبار، بدون راهنما زدن پیچیده بود.

مرد، مکثی کرد و گفت: چرا از سمت راستم جلو آمده‌ای؟ خلاف است.

گفتم: بله. شما درست می‌فرمایید.

*******

وقتی می‌گویی عزیزم! بی زحمت زباله‌هایمان را در طبیعت نریزیم؛ می‌گوید: خودت تا حالا زباله نریخته‌ای؟

وقتی می‌گویی بزرگوار! پشت چراغ قرمز، پیچیدن به راست ممنوع است؛ می‌گوید: شما حالا همه قوانین را رعایت می‌کنی؟

Ignore-all-mighatemehr

وقتی می‌گویی داداش گلم! کمتر سیگار بکش! جوانی‌ات را نابود می‌کنی؛ می‌گوید: این مملکت مرا خراب کرده است.

وقتی می‌گویی برادر من! با نگاه‌های تیزت، خانم‌ها را معذب نکن؛ می‌گوید: تو فکر می‌کنی خودت آدم خیلی خوبی هستی؟

وقتی می‌گویی خواهر من! دل آن مرد را از همسرش برنگردان؛ می‌گوید: همه کار کشور درست شده و مشکل فقط منم؟

وقتی می‌گویی دوست من! کارمند باید هر کاری برای سازمان از دستش بر می‌آید انجام دهد، می‌گوید مگر سازمان به وظایفش درست عمل کرده است؟

ماجرا چیست؟ چرا دوست داریم کسی را که به ما تذکری داده پشیمان کنیم؟

قبول. نصیحت کننده هم نقص‌های زیادی ممکن است داشته باشد. ممکن است خوبی‌های مرا نداند.

ولی ولی ولی شاید مرا دوست داشته؛ شاید دلسوزم بوده؛ شاید دوست‌دار فرهنگ بهتر برای جامعه است.

خیرخواه را محکوم می‌کنیم؛ «من من» می‌کنیم و می‌خواهیم اثبات کنیم که از او بالاتریم.

آن قدر از نصیحت فراری شده‌ایم که هرکس نظری هم می‌گوید، تأکید می‌کند: «همه بدانید که نمی‌خواهم نصیحت کنم.»

نُصح یعنی خیرخواهی خالصانه. یعنی دلسوزی. دلسوزی این قدر کم ارزش شده است؟

کسی حق ندارد درباره دل دیگران قضاوت کند اما می‌تواند آن قدر که می‌فهمد، دلسوزانه نظر دهد.

می‌توانیم قضاوت او را نپذیریم؛ اما به دلسوزی‌اش احترام بگذاریم.

لازم نیست بگویید بلکه من دقیقاً همین عیب را دارم؛ اما چه اشکالی دارد که در جواب بگوییم: ممنون که به فکر من بودید. ممنون که نظرتان را گفتید. خدا را شکر که آدم دلسوزی هستید.

نصیحت کننده‌ها باید روز به روز فهیم‌تر شوند. باید دیگران را بیشتر درک کنند؛ اما ضعف یک ناصح، دلیل بر کُشتن نصیحت نیست.

بیا هیچ‌گاه نگوییم: «زندگی دیگران به من ربطی ندارد». بیا نگذاریم ریشه دلسوزها و دلسوزی‌ها بخشکد.

بیا برای نجات فرهنگمان قدمی برداریم.

حجت الله حاجی کاظم؛ تابستان ۱۳۹۵